Niet op adem komen, maar doorpakken – het onderwijs moet op de schop

Het onderwijs heeft het al jaren zwaar te verduren. De coronacrisis maakte het allemaal nog extra lastig. Leerkrachten en leerlingen lopen op hun tandvlees. Maar nu is niet het moment om achterover te leunen. Juist niet.

In het Algemeen Dagblad pleit columnist Nathalie Baartman voor een ‘adempauze voor het onderwijs’, na de heftige tijd die we achter de rug hebben door de coronacrisis. Dit als reactie op de nieuwe onderwijsvisie van D66 die pleit voor vier dagen gratis kinderopvang voor alle kinderen van 0 tot 4 jaar en daarna een complete schooldag, met les, sport, cultuur naschoolse opvang en warm eten. Het onderwijs moet op de schop, aldus D66, want het gaat niet goed. En dat klopt. Steeds meer pubers zijn analfabeet, de rekenprestaties van kinderen op de basisschool hollen achteruit en we zakken steeds verder weg op de internationale PISA-lijst. Ik vind dat niet gek. Als moeder van drie kinderen verbaas ik me al jaren over ons volstrekt gedateerde onderwijssysteem en de minimale hoeveelheid les die kinderen tegenwoordig krijgen. De coronacrisis heeft ervoor gezorgd dat heel veel maatschappelijk ingesleten structuren zijn opgeschud en geherevalueerd. Dat heeft veel energie gekost en verandering is altijd moeilijk. Maar een situatie zoals deze biedt juist mogelijkheden. Nu is de tijd voor structurele verandering. Verandering die al een hele tijd hard nodig is.

Jaren ’50 mentaliteit

In heel veel andere landen is het volkomen normaal dat kinderen de hele dag op school zitten. Ze krijgen een gevarieerd aanbod van educatie, sport en spel en worden ‘s avonds ook nog eens netjes thuisgebracht door de schoolbus. Dit systeem zorgt ervoor dat kinderen uitgedaagd en bezig gehouden worden en dat alle ouders kunnen werken en daarmee dus in hun levensonderhoud kunnen voorzien en kunnen bijdragen aan de maatschappij en de economie. Het is tijd dat wij in Nederland de jaren ‘50 ook eindelijk eens achter ons laten en onze kinderen daadwerkelijk klaarstomen voor een moderne maatschappij, waarin vrouwen niet door het systeem veroordeeld worden tot een parttime baan of het huismoederschap en waarin alle kinderen dezelfde kansen op ontplooiing krijgen. We koketteren in Nederland graag met het gezin als stevig fundament waarop onze kinderen kunnen bouwen om uit te groeien tot (zowel professioneel als emotioneel) succesvolle volwassenen, maar voor heel veel kinderen is dat helemaal niet het geval. In heel veel gezinnen worden kinderen niet gestimuleerd op de manier die ze eigenlijk nodig hebben, of zijn de middelen er daar simpelweg niet voor. Bovendien ondergraven we met ons schoolsysteem met de beperkte schooltijden en de hoge kosten en onhandige en weinig flexibele logistiek van de naschoolse opvang eigenhandig de emancipatie van vrouwen. En je kunt je ten zeerste afvragen wat kinderen daar nou eigenlijk van leren.

Ondervraagd en ondergestimuleerd

Mijn eigen kinderen zijn, hun leerkrachten hebben het zelf bevestigd, tijdens die drie maanden thuisonderwijs met sprongen vooruit gegaan. Waarom? Niet omdat ik zo’n goede leerkracht ben, helemaal niet zelfs, maar omdat ik ze harder heb laten werken dan ze op school moeten. Meer werk heb laten doen. Was ik gestopt bij het lespakket van school, dan waren ze iedere dag binnen 1.5 uur klaar geweest. Ik vind dat absurd. Als je al maar vijf uur op school zit en daarvan krijg je maar 1.5 uur echt les, dan ben ik niet verbaasd dat onze leerprestaties niet om over naar huis te schrijven zijn. Kinderen worden in het Nederlandse systeem chronisch ondervraagd en ondergestimuleerd, allemaal onder het mom van de zogenaamde heilige rust, reinheid en regelmaat van onze Calvinistische spruitjesluchtmaatschappij. Maar het gaat er niet om dat kinderen zouden moeten ‘presteren’. Het gaat erom dat we ze met ons systeem niet stimuleren. En daarmee beschermen we ze helemaal niet, we pakken ze hun mogelijkheden af.

Het onderwijs moet wel degelijk op de schop, dat had het lang geleden al gemoeten. In plaats van de coronacrisis als een struikelblok te zien, zouden we het als een mogelijkheid moeten aangrijpen. Alles is de afgelopen tijd anders geweest en dat heeft ons laten zien dat het dus wel degelijk anders kán. Maar of we van deze belangrijke les ook echt iets leren, betwijfel ik. Nederland is tenslotte niet zelden het traagste jongetje van de klas.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.